1 C
İstanbul
Pazartesi, Ocak 18, 2021

Ekonomi İçin ‘Esham’ Modeli Önerisi

İlginizi Çekebilir

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında gerçekleştirilen AK Parti MYK toplantısında AR-GE başkanlığı, pandemi sonrasında atılacak adımlara ilişkin önemli bir sunum yaptı. Yapılan sunumda ekonomide salgın sonrası güçlü çıkış yöntemi olarak Osmanlı döneminde kullanılan ‘esham’ modeli önerisi sunuldu.

Ekonomi ile ilgili alanında başarılı 40 akademisyenin görüş ve önerilerinin yer aldığı sunumda, “Girişim sermayesi ve İslami Finans Reformu”, “Yüksek İş Birliği ve Sanayi İş Birliği Reformu”, “Vakıf Reformu” ve “Esham Sistemi” başlıkları yer aldı. Sunumda; salgın sonrası ekonomide en hasarsız ve en uygun çıkış metodu olarak esham modeli öne çıktı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, konu ile ilgili iyi bir araştırma yapılması konusunda talimat verdiği öğrenildi. Ayrıca sunumun önümüzdeki günlerde kitap haline getirilmesi planlanıyor.

Esham sistemi nedir?

Osmanlı Devleti’nde uygulanan ve esham adı verilen sisteme göre devlet, vatandaşa kuracağı iş için faizsiz borç veriyor, daha sonra o işten elde edilen kârdan pay alıyor. Eshamın devletin vatandaşa faizsiz bir finansman şekli olduğu anlatılan sunumda, bu sistemin vakıflar gibi sabırlı sermaye kategorisine girdiği belirtildi. Ayrıca, eshamın birçok ülke tarafından kullanılan İslami bir ekonomi modeli olduğu belirtiliyor.

Esham modelinin farkı nedir?

Osmanlı döneminde kullanılan esham sisteminde, devlet vatandaşa ‘esham’ yani pay satabiliyor ve elde ettiği geliri yatırıma yönlendirdiği bilgisi paylaşıldı.

Esham modelinde kâr esham sistemine ödeniyor. Özellikle genç ve kadın yatırımcılar için mikro düzeyde de uygulanabilecek bir model. Eshamın farkı; geri ödeme tarihinin senedi satın alan yatırımcılar değil, borçlanan yani devlet tarafından saptanması. Eshamda devlet yıllık gelir paylarının ödemesi şartıyla ana parayı geri ödemek mecburiyetinde değildir.

Bir yatırımcı bu model ile yatırım yapmak için devletten geri ödemesiz destek alabilir. Esham sisteminin aynı zamanda Merkez Bankası (TCMB) tarafından gerçekleştirilen açık piyasa işlemleri için de kullanılabilir. Bankanın piyasaya likitide enjekte etmek istediğinde halkın elinde bulunan esham senetlerini satın alabilir. Likite çekmek istediğinde ise yeni senet ihraç edilebilir.

Osmanlı’da esham modeli

Esham usulü, Osmanlı Devleti zamanında görülen bir iç borçlanma şekli. Devletin ekonomik yapısında meydana gelen bozulmalar nedeniyle oluşan para ihtiyacını gidermek için üçüncü Mustafa zamanında çıkarılmış ve birinci Abdülhamit döneminde uygulanmaya başlandı. Esham kelimesi, pay ve hisse gibi anlamına geliyor. Osmanlı dönemindeki pay ve gelir ortaklığı senetlerini ifade ediyor. Devlet, yatırımlar ve ekonomik ihtiyaçlar için bu senetleri para karşılığında satmaya başladı.

 

 

Daha Fazla

Katılım Haberleri

Dergiden Son Yazılar

Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezleri kullanıyoruz. Sitemizi kullanmaya devam etmeniz durumunda, çerez kullanımımıza onay veriyor sayılırsınız.
Onayla
Privacy Policy