6 C
İstanbul
Salı, Aralık 1, 2020

Yapay Zekâ Tabanlı Robo Danışmanlar

İlginizi Çekebilir

Arif Ersoy’u Anlamak

Merhum Arif Ersoy Hocamız, insanlık yanarken su taşımayı hiç bırakmadı ve bitaraflardan olmadı.Kaybettiklerimizin kıymetini sonradan anlamak gibi, çıkasıca bir huyumuz var. Hatta maalesef, sadece...

Basra Körfezi’nde Bir İnci: Bahreyn

Petrolün yanı sıra inci üretimiyle de dikkat çeken Bahreyn, Basra Körfezi’nde yer alan bir ada ülkesi…Asya Kıtası, dünyadaki en büyük kara parçası olarak biliniyor....

Çalışan Motivasyonunu Artırma Yolları

Yazı: Cem EkerPandemi sonrası yeni bir hayata başlarken şirketlerde çalışan motivasyonu nasıl yükseltilir?Yeni tip koronavirüs (COVID-19) salgını, 2020’nin ilk çeyreğinde iyiden iyiye kendini göstermeye...

Medeniyetlerin Buluşma Noktası Sri Lanka

Yazı: Gültuğ ErdölMuhteşem doğası, dikkat çekici yapıları ve farklı kültürden insanları ile Sri Lanka…Dört tarafı denizlerle çevrili Sri Lanka, büyük ve bereketli nehirleri...

Yapay zekânın bankacılık alanındaki başlıca uygulamaları; robo danışmalık ve sanal robo danışmanlardır

 

YAZI: Kuveyt Türk Bilgi Teknolojileri BT İş Sürekliliği Yöneticisi Şerafettin Özsoy

 

Yapay zekânın bankacılık ve finans sektöründe kullanım alanı her geçen gün daha da artıyor. Son zamanlarda üzerinde en fazla kafa yorulan konuların başında ise yapay zekânın bankacılık alanındaki uygulamalarından olan robo danışmalık ve sanal robo danışmanlar geliyor.

Robo Danışman Nedir?

Robo danışman en basit anlamda gerçek finansal danışmanların yaptığı işleri yapabilen yapay zekâ tabanlı bir yazılım uygulamasıdır. Robo danışmanın sunduğu hizmeti ise özetlersek olarak kişiselleştirilmiş finansal tavsiye sunmak olarak ifade edebiliriz. Robo danışmanların genellikle kullanıldığı alanlar varlık yönetiminde odaklanıyor. Yani elinde birikimi olan varlıklı kişiler adına en kazançlı finansal yatırım tavsiyeleri sunuluyor.

Çalışma Modelleri Nelerdir?

Yakın zamana kadar geleneksel anlamda finansal danışmanlık şu şekilde yürüyordu: Elinde ciddi sermayesi olan bir yatırımcı bir bankaya ya da portföy yönetim şirketine geliyordu. İlgili firma söz konusu kişiye bir danışman atıyordu. Bu danışman da geçmiş tecrübelerine ve gelecek öngörülerine göre ve sizin risk iştahınıza ve getiri beklentinize göre bir yatırım sepeti planı sunuyordu. Bu şekilde sizin için bir finansal danışmanın çalışması tabii ki çok güzel fakat bedelini ödemek kaydıyla. Üstelik böyle bir hizmetten yararlanmak için çok ciddi bir birikiminiz olması gerekiyor ve alınan komisyonlar da oldukça maliyetli. İşte bu noktada sanal robo danışmanlar beliriyor. Üstelik bu hizmetler için oldukça düşük yatırım miktarları yeterli ve alınan komisyonlar da geleneksel sisteme göre oldukça düşük sayılabilir. Robo danışmanların geçmişi oldukça kısa olmasına rağmen kısa zamanda oldukça mesafe katettiklerini söylemek mümkün.

Veri Odaklı Bir İş Modeli

Bir yandan ortaya çıkan dijital verilerimizi korumak istiyoruz fakat öte yandan birileri bize daha uygun fiyatlı veya daha fazla kazanç getirecek teklifler sunacaksa verilerimizi de gizliliğe riayet edilmesi şartıyla paylaşmak İstiyoruz. Sanal robo danışmanlık veri odaklı bir iş modeli üzerine bina edilmiş durumda. Söz konusu yapay zekâ olunca yapay zekâ tabanlı uygulamaların daha sağlıklı sonuçlar elde etmesi için olabildiğince çok veriye ihtiyaç var. Veri arttıkça sistemin öğrenmesi kolaylaşacak ve karar verirken doğru karar verme oranı artacak. Aslında sanal finans danışmanlığı bir şekilde son 10 yıldır var. Fakat temelinde yapay zekâ yatmayan algoritmalara dayalıydı. Yani statik bir algoritmayı piyasadaki fiyat değişimleriyle besleyip ortaya bir finansal öneri çıkarıyorlardı. Fakat robo danışmanlığı farklı kılan ise yapay zekâ ve kişiselleştirme. Sanal bir robo danışmanlık sunacağı öneriyi kişiselleştirmek için yatırımcının profilini ve risk iştahını ölçmek için birtakım sorular sorarak başlıyor. Çünkü her yatırımcının beklentisi, risk iştahı ve sermayesi birbirinden farklı. Bu sorulardan sonra yatırımcının profili ortaya çıkmış oluyor. Bunun dışında bilgi bankasında güncel olarak getiri-risk durumuna göre çeşitli finansal ürünlerin güncel bir analizi ve gelecek fiyat tahminleri mevcut oluyor. Daha sonra bunları birleştirip kişiye özel bir yatırım planı sunmuş oluyor. Sunulan tekliflerin yüzde 100 başarılı sonuçlar vermesinin mümkün olmadığını da bilmek gerekiyor. Her şeyden önce finansal tahminler geçmiş finansal verilere dayanılarak yapılıyor. Finansal ekonometri gibi bilim dallarının yegâne çalışmanı alanı zaten bu. Eldeki verinin tipine ve özelliklerine göre en olası bir finansal model geliştiriliyor ve önümüzdeki dönemde oluşabilecek yeni fiyatlar tahmin ediliyor. Sanal robo danışmanın ayrıca kendi kendine öğrenen algoritmaları da mevcut. Uygulama ne kadar çok işlem yaparsa ve ne kadar çok kullanıcı tarafından kullanılırsa o kadar karar isabeti yükseliyor. Bu nedenle sonuçlar her geçen gün daha iyiye gidiyor.

Robo Danışmanlara Veri Beslemesi

Robo danışmanların güncel piyasa bilgilerini almada zaten sorunları yok. Finans dünyası yıllardır bu bilgi beslemesinin metodolojisini oturtmuş durumda. Asıl konu müşteriyi daha iyi tanımak için daha çok veri toplamak. Bazı ön testlerle girilen veriler gerçek anlamda bir analiz yapmak için yetersiz kalıyor. Burada devreye API’ler giriyor. Robo danışmanları önceden birçok banka, emeklilik şirketi, alışveriş sitesi, kredi kartı, sanal cüzdan uygulamasının API’lerini kendi sistemlerine entegre etmiş oluyorlar. Kullanıcı ise robo danışmanı uygulamasının içerisinden farklı platformlardaki geçmiş kişisel verilerini sisteme basit birkaç işlemle ve güvenlik doğrulamasıyla transfer edebiliyor.

Global Pazarın Durumu

Günümüzde robo danışmanlık ile 250 milyar dolar civarında bir yatırımın yönetildiği biliniyor. Her ne kadar birçok ilerleme kaydedilse de robo danışmanlığın şu an için hâlâ emekleme döneminde olduğunu söylemek mümkün. Fakat pazarın büyümesi oldukça hızlı olacağa benziyor. BI Intelligence (2017)’a göre robo danışmanlar 2020 yılında tüm finansal varlıkların yüzde 10’unu yönetiyor olacak. Burnmark (2017) tahminlerine göre ise 2022 yılına geldiğimizde robo danışmanların yönettiği varlıkların değeri 1 trilyon doları geçmiş olacak.

Geleneksele Meydan mı Okunuyor?

Aslında şu anlık geleneksel yatırım bankacılığına ve portföy yönetimine meydan okunmuş olmuyor. Çünkü robo danışmanlar mevcut durumda bu geleneksel sektörün ele almadığı hedef kitlelere erişmek için çalışıyorlar. Göreceli olarak daha düşük bütçeli müşterilerin peşindeler. Bu nedenle hâlihazırda gelenekçiler ile yenilikçilerin kıran kırana bir mücadelesi bugün için yok. Ama robo danışmanlar rüştlerini ispat edip, geleneksel sektörün hedef kitlesine yönelince asıl çatışma o zaman başlayacak. Fakat bu çatışma kısa sürecek çünkü eğer robo danışmanlar emekleme dönemini geçebilirlerse geleneksel sektörün robo danışmanların karşısında uzun süreli tutunma imkânları olmayacak gibi duruyor.

Türkiye’deki Durum

Dünyada olduğu gibi ülkemizde de özel finansal danışmanlık hizmetlerinden yararlanmanın birtakım şartları var. En başta yatırım miktarı için belli minimum seviyeler var. Örneğin bu hizmeti bir bankadan almak istiyorsanız bu minimum rakam genellikle 1 milyon TL’nin üstünde bir seviyede seyrediyor. Yani elinizde 200 bin TL nakdiniz varsa muhtemelen herhangi bir banka sizi bu kapsamda bir müşteri olarak kabul etmez ve size özel uzman bir finansal danışman atamaz. Bir portföy yöntemin şirketiyle çalışacaksanız paranızı yönetmenin karşılığında sizden belirli bir yüzde komisyon isteyecekler ve ayrıca beklentinin üzerinden bir başarı gösterirlerse ayrıca bir başarı primi de isteyecekler. Yurt dışında bu işe çok sıkı kafa yoruluyor. Minimum yatırım seviyelerinin ve komisyonların daha düşük gerçekleştiği robo danışmanlık ile beraber daha önce varlık yönetimine alınamayan birçok müşteri segmenti bu hizmetler kapsamında hedef kitleye dönüşmüş durumda. Türkiye’de hâlihazırda Fon Koçu, Akıllı BES, Addvice gibi robo danışmanlar faaliyet göstermeye başladılar. Yakın zamanda birçok yeni uygulamanın ortaya çıkacağı kesin. Çünkü Türkiye piyasasında fiyat değişkenliği yurt dışına göre çok fazla. Yani fiyat hareketlerinden para kazanmak birçok kişinin ek gelir kaynağı durumunda. Eğer uygulamalar müşterilerin ihtiyaçlarını iyi şekilde karşılar ve başarılı sonuçlar ortaya çıkarsa bu alan bir anda devasa hacimlere yükselebilir. Türk insanı teknolojiden fayda gördükçe hızla adapte olabilen bir millet. Finansal danışmanlıkta temel amaç getiriyi artırmak ve riski yönetmek. Bunu düşük maliyetli ve daha kazançlı hâle kim getirirse Türk yatırımcısı onu tercih eder. Dolayısıyla ortada görünen bir köy durumu var. Yaşı daha büyük olan kitlelerde teknolojiye karşı bir tedirginlik olsa da genç neslin teknolojiden yararlanma potansiyeli çok yüksek. Mobil bankacılıktaki penetrasyon hızını başarısını göz önüne aldığımızda sanal robo danışmanlar için de büyük bir talebin olacağı gözüküyor.

 

Daha Fazla

Katılım Haberleri

Albaraka Türk’ten Doğal Gaz Açıklaması 

Albaraka Türk Katılım Bankası Genel Müdürü Melikşah Utku, Karadeniz'de keşfedilen doğal gaza ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Utku, "Yenileme dönemi gelen doğal gaz anlaşmalarında sahip olduğumuz...

Albaraka’dan “Güvenli Ödeme Sistemi”

Albaraka Türk Katılım Bankası, Türkiye Noterler Birliği ile iş birliği yaparak, ikinci el motorlu kara taşıtı alım-satımında, taşıtın mülkiyeti ile satış tutarının güvenli ve...

Dergiden Son Yazılar

IBOR Geçişi Nasıl Zorluklar Getirebilir?

IBOR’un, (Bankalararası Teklif Edilen Faiz Oranı) 2021 yılı sonunda devre dışı bırakılması planlanıyor.Yeni tip koronavirüs (COVID-19) salgınının küresel etkilerine rağmen LIBOR’u (Londra Bankalararası Para...

Türkiye’de İşletmecilik Öğretimi

Ülkemizdeki işletmecilik öğretim mimarisinin, kısa sürede çıkış yolu olmayacağı bilinciyle yeniden gözden geçirilmesi gerekmektedir.Türkiye’deki işletmecilik öğretimi, 50 yıllık süreyi geride bırakmıştır. İstanbul Üniversitesi İktisat...

Katılım Bankalarında Likidite Riski

Likidite riskinin belirlenmesi, bankaların piyasa risklerine karşı pozisyon almalarında büyük önem taşımaktadır.Dünyada finansal liberalizasyonun hızlandığı 1980’li yıllardan beri bankalar, birçok şirket için önemli bir...

Altın, “Güvenli Liman” mı?

Altın, birkaç yıl daha güvenli liman şeklinde yatırımcıların gözdesi olmaya devam edecek.Altın, ABD’nin para birimi dolara olan güvenin azaldığı dönemlerde parasal varlıkların korunması açısından...

İslami Finans ve Akıllı Sözleşmeler

Blockchain’in sağladığı akıllı sözleşme teknolojisi, birçok sektöre şeffaflık sağlaması nedeniyle İslami finans dünyasında da tercih edilmektedir.Blockchain teknolojisi, dünyada hızla yayılmaktadır. Sözkonusu teknolojinin fayda sağladığı...
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezleri kullanıyoruz. Sitemizi kullanmaya devam etmeniz durumunda, çerez kullanımımıza onay veriyor sayılırsınız.
Onayla
Privacy Policy