5.7 C
İstanbul
Salı, Aralık 1, 2020

Küresel Finansal Krizin, Katılım Bankaları ve Konvansiyonel Bankalar Üzerindeki Etkileri

İlginizi Çekebilir

Arif Ersoy’u Anlamak

Merhum Arif Ersoy Hocamız, insanlık yanarken su taşımayı hiç bırakmadı ve bitaraflardan olmadı.Kaybettiklerimizin kıymetini sonradan anlamak gibi, çıkasıca bir huyumuz var. Hatta maalesef, sadece...

Basra Körfezi’nde Bir İnci: Bahreyn

Petrolün yanı sıra inci üretimiyle de dikkat çeken Bahreyn, Basra Körfezi’nde yer alan bir ada ülkesi…Asya Kıtası, dünyadaki en büyük kara parçası olarak biliniyor....

Çalışan Motivasyonunu Artırma Yolları

Yazı: Cem EkerPandemi sonrası yeni bir hayata başlarken şirketlerde çalışan motivasyonu nasıl yükseltilir?Yeni tip koronavirüs (COVID-19) salgını, 2020’nin ilk çeyreğinde iyiden iyiye kendini göstermeye...

Medeniyetlerin Buluşma Noktası Sri Lanka

Yazı: Gültuğ ErdölMuhteşem doğası, dikkat çekici yapıları ve farklı kültürden insanları ile Sri Lanka…Dört tarafı denizlerle çevrili Sri Lanka, büyük ve bereketli nehirleri...

Katılım bankacılığı ve konvansiyonel bankacılık

Katılım finans sistemi, temelde kâr ve zararı paylaşma prensibine dayanmakta ve daima reel ekonomiyi fonlamayı amaçlamaktadır. Bu sistem içerisinde faaliyet gösteren katılım bankaları (dünyada genel olarak İslami banka olarak biliniyor), hem tüzel hem de bireysel kredilerde genel kaide olarak bir mal veya hizmetin alımı için finansman sağlamaktadır. Katılım bankaları tüm bu faaliyetlerini, İslami prensipler doğrultusunda yürütmekte ve bu çerçevede düzenli olarak da denetlenmektedir. Katılım bankalarının bu özellikleri onları diğer bankalardan birçok yönüyle ayrıştırmaktadır. Katılım bankalarına karşı artan ilgi, katılım finans sistemini konu edinen akademik çalışmaların sayısını da her geçen gün artırmaktadır. Bugünkü yazımızda, söz konusu çalışmalardan öne çıkan bir kaçını sizlerle paylaşacağım.

2008 küresel finans krizi ve kârlılık

2013 yılında 16 farklı ülkeden 34 katılım ve 34 konvansiyonel bankanın karşılaştırıldığı bir çalışmada, 2008 küresel finans krizinin katılım bankalarını ve konvansiyonel bankaları nasıl etkilediği incelenmiştir. Çalışma, kriz sırasında ve sonrasında katılım bankalarının daha yüksek aktif kârlılığına (ROAA) sahip olduğunu ve bu nedenle krizin katılım bankalarının kârlılığını konvansiyonel bankalara göre daha az olumsuz etkilediğini bulmuştur. Katılım bankalarının, hem kâr hem de zarara katılım temeline dayanan yapısı ve bilançolarında diğer bankaların aksine yalnızca İslami esaslara uygun ihraç edilen menkul kıymetler bulundurabilmeleri, şüphesiz katılım bankalarını kriz dönemlerinde pozitif olarak farklılaştıran önemli sebepler arasında yer almaktadır.

2008 küresel finans krizi

Dünyanın farklı ülkelerinden 65 katılım bankası ve 65 konvansiyonel bankanın incelendiği 2016 yılına ait başka bir çalışmada, katılım bankalarının 2007-2009 döneminde konvansiyonel bankalara göre daha az riskli olduğu ortaya konulmuştur. Buna ek olarak; 2013 yılına ait başka bir makalede, katılım bankalarının konvansiyonel bankalardan pozitif olarak ayrıştığı önemli noktalar olduğu belirtilmiştir. Katılım bankalarının hem yerel krizler hem de 2008 küresel kriz süresinde daha düşük TDO (Takibe Dönüşüm Oranı) ve kredi zarar karşılığına sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Peki, bu durum nasıl açıklanabilir? Katılım bankalarının kredilerinin mutlaka bir mal veya hizmete dayanması, kredilerin tüketimi teşvik etmek yerine çoğunlukla gerçek ihtiyaca yönelik olması ve katılım bankacılığı prensiplerine uygunluğundan emin olmak adına kullandırılan kredilerin takibinin daha sıkı yapılması düşük TDO’nun arkasındaki muhtemel sebeplerden bazılarıdır. Diğer yandan 2008 küresel finans krizi boyunca, katılım bankalarının hisse senedi performansının da konvansiyonel bankalardan pozitif olarak ayrıştığı yine bu çalışmanın sonuçları arasında yer almıştır. Bu durumu, katılım bankalarına karşı olan yatırımcı güveninin kriz sırasında da devam ettiği şeklinde yorumlamak mümkündür.

Son söz

Katılım bankalarının kâr ve zarar paylaşımını esas alan yapısı, bu bankaları kriz anlarında konvansiyonel bankalara oranla hem daha dayanaklı hem de daha kârlı yaptığı, çeşitli akademik incelemelerde ortaya konulmuştur. Bu sonuçlardan; yatırımcıların, düzenleyici kuruluşların ve politika yapıcıların çeşitli şekillerde faydalanması mümkündür. Ülkemizde, son yıllarda açılan kamu katılım bankalarıyla birlikte toplam sayının artmıştır. 2020 yılı itibariyle katılım bankacılığının toplam bankacılık sektörü içindeki payı %6,5 seviyelerine ulaşmıştır. Katılım bankacılığının sektör içerisindeki payının artmaya devam etmesi, ülkemizin bankacılık sektörü üzerinde şüphesiz pozitif etkiler oluşturacaktır.

 

Yusuf Kenan YILMAZ

 

Daha Fazla

Katılım Haberleri

Albaraka Türk’ten Doğal Gaz Açıklaması 

Albaraka Türk Katılım Bankası Genel Müdürü Melikşah Utku, Karadeniz'de keşfedilen doğal gaza ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Utku, "Yenileme dönemi gelen doğal gaz anlaşmalarında sahip olduğumuz...

Albaraka’dan “Güvenli Ödeme Sistemi”

Albaraka Türk Katılım Bankası, Türkiye Noterler Birliği ile iş birliği yaparak, ikinci el motorlu kara taşıtı alım-satımında, taşıtın mülkiyeti ile satış tutarının güvenli ve...

Dergiden Son Yazılar

IBOR Geçişi Nasıl Zorluklar Getirebilir?

IBOR’un, (Bankalararası Teklif Edilen Faiz Oranı) 2021 yılı sonunda devre dışı bırakılması planlanıyor.Yeni tip koronavirüs (COVID-19) salgınının küresel etkilerine rağmen LIBOR’u (Londra Bankalararası Para...

Türkiye’de İşletmecilik Öğretimi

Ülkemizdeki işletmecilik öğretim mimarisinin, kısa sürede çıkış yolu olmayacağı bilinciyle yeniden gözden geçirilmesi gerekmektedir.Türkiye’deki işletmecilik öğretimi, 50 yıllık süreyi geride bırakmıştır. İstanbul Üniversitesi İktisat...

Katılım Bankalarında Likidite Riski

Likidite riskinin belirlenmesi, bankaların piyasa risklerine karşı pozisyon almalarında büyük önem taşımaktadır.Dünyada finansal liberalizasyonun hızlandığı 1980’li yıllardan beri bankalar, birçok şirket için önemli bir...

Altın, “Güvenli Liman” mı?

Altın, birkaç yıl daha güvenli liman şeklinde yatırımcıların gözdesi olmaya devam edecek.Altın, ABD’nin para birimi dolara olan güvenin azaldığı dönemlerde parasal varlıkların korunması açısından...

İslami Finans ve Akıllı Sözleşmeler

Blockchain’in sağladığı akıllı sözleşme teknolojisi, birçok sektöre şeffaflık sağlaması nedeniyle İslami finans dünyasında da tercih edilmektedir.Blockchain teknolojisi, dünyada hızla yayılmaktadır. Sözkonusu teknolojinin fayda sağladığı...
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezleri kullanıyoruz. Sitemizi kullanmaya devam etmeniz durumunda, çerez kullanımımıza onay veriyor sayılırsınız.
Onayla
Privacy Policy