8 C
İstanbul
Salı, Aralık 1, 2020

Katılım Bankaları ve Danışma Kurulları   

İlginizi Çekebilir

Arif Ersoy’u Anlamak

Merhum Arif Ersoy Hocamız, insanlık yanarken su taşımayı hiç bırakmadı ve bitaraflardan olmadı. Kaybettiklerimizin kıymetini sonradan anlamak gibi, çıkasıca bir huyumuz var. Hatta maalesef, sadece...

Basra Körfezi’nde Bir İnci: Bahreyn

Petrolün yanı sıra inci üretimiyle de dikkat çeken Bahreyn, Basra Körfezi’nde yer alan bir ada ülkesi… Asya Kıtası, dünyadaki en büyük kara parçası olarak biliniyor....

Çalışan Motivasyonunu Artırma Yolları

Yazı: Cem Eker Pandemi sonrası yeni bir hayata başlarken şirketlerde çalışan motivasyonu nasıl yükseltilir? Yeni tip koronavirüs (COVID-19) salgını, 2020’nin ilk çeyreğinde iyiden iyiye kendini göstermeye...

Medeniyetlerin Buluşma Noktası Sri Lanka

Yazı: Gültuğ Erdöl Muhteşem doğası, dikkat çekici yapıları ve farklı kültürden insanları ile Sri Lanka… Dört tarafı denizlerle çevrili Sri Lanka, büyük ve bereketli nehirleri...

Türkiye’de faizsiz finans modeli ile yapılan bankacılık, İslami finans olarak isimlendirilen ve literatürde Katılım Bankası olarak faaliyette bulunan kuruluşlar tarafından yürütülmektedir. Bu bankalardaki işlemlerin faizli muamelelerden arındırılmış şekliyle kamuoyuna sunulmasında danışma kurulu adıyla bilinen fetva mekanizmasının büyük katkısı vardır.

Katılım Bankalarında ilk kuruldukları 1980’li yıllardan başlamak üzere dini alanda ehil ve uzman kişi ve/veya kişilerden oluşan fetva kurulları vardı. Bu kurul bazı katılım bankalarında tek bir kişiden oluşmakta, bazılarında ise birkaç dini alimden müteşekkil bir yapıdaydı. Bu şekilde bir oluşum her bir katılım bankasının aynı konuda farklı usüllerde işlem yapmasına yol açmaktaydı.

BDDK ve TKBB’nin etkin işbirliği çalışması ile yeni danışma kurulu oluşumu hız kazanıyor;

Bu olumsuz ve farklılık yaratan uygulamalara son vermek ve belirli bir standart getirmek için BDDK tarafından aşağıda bahsi geçen uygulama ile Merkezi Danışma Kurulu oluşturulmuştur.

22 Şubat 2018 tarihinde BDDK Kurulu “Katılım Bankacılığına ilişkin meslek ilke ve standartlarını belirlemek üzere TKBB tarafından bir komite oluşturulmasını ve Katılım Bankalarının komite tarafından alınan kararlara uymasına, komitenin oluşumuna, çalışmasına, görev ve yetkilerine ilişkin usül ve esasların Kurulun uygun görüşü alınarak TKBB tarafından belirlenmesine’’ şeklinde karar almıştır.

Bu karar sonrasında TKBB Danışma Kurulu’nu oluşturmuş ve kurula ilişkin usül ve esasları belirlemiş ve bununla ilgili bir iç yönerge yayınlamıştır. Danışma Kurulu TKBB’ce “Merkezi Danışma Kurulu’’ olarak isimlendirilmiştir. Bu danışma kurulu faaliyete geçtiğinden beri birçok işleme ilişkin kararlar almış ve bu kararları gerekçeleri ile birlikte açıklayarak kamuoyuna sunmuştur.

Gelinen bu noktada TKBB’nin işlevinin ve etkinliğinin artmasına paralel olarak Merkezi Danışma Kurulunun oluşturulması çok önemli bir eşiğin geçilmesine olanak sağlamış ve Katılım Bankalarının işlemlerinde işlem birliğini ve standardizasyonu sağlamıştır.

Ayrıca 2019 yılı Eylül ayında BDDK tarafından hazırlanan “Faizsiz Bankacılık İlke ve Standartlarına Uyuma İlişkin Tebliğ’’ ile her bir katılım finans kuruluşuna en az üç üyeden oluşan bir danışma komitesi kurma yükümlülüğü getirmiştir.

Katılım Finans Kuruluşlarında görev yapan danışma komiteleri, Merkezi Danışma Kurulu tarafından belirlenen standartlara aykırı karar alamamaktadırlar. Bu sayede ülkemizde katılım bankacılığının işlemlerindeki usül ve esaslara belirli standartlar getirilmiş ve uygulama birliği oluşturulmuştur.

Danışma Kurullarının dünyada uygulanma şekilleri ve ülkemizdeki Danışma Kurulları ile ilişkileri;

Danışma Kurullarının ülkemizdeki çalışmalarını açıkladıktan sonra, bu tür uygulamaların dünyadaki şekillerine de kısaca göz atmak faydalı olacaktır. Bu tür kurumların başlıcaları IKB, AAOIFI ve IFSB’dir.

IKB, özellikle sosyal sorumluluk ve sürdürülebilir kalkınma alanlarında İslami finans ürünlerini kullanmaya özen göstermektedir. Diğer iki grup, Bahreyn merkezli AAOIFI ile Malezya merkezli IFSB ise İslami finans uygulamalarının standartlaştırılmasına yönelik birçok kılavuz ve ilkeler yayınlamıştır. Bu faaliyet dünyadaki İslami finans kuruluşları açısından yol gösterici olmuştur.

Bu iki kurumdan AAOIFI uluslararası anlamda daha fazla kabul görmektedir. Ülkemizde de 2019 yılı içerisinde Kamu Gözetim Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayınlanan, Faizsiz Finans Muhasebe ve Denetim Standardında,  AAOIFI’nın yayınladığı muhasebe ve denetim standartlarından yararlanılmıştır.

Son söz

Sonuç olarak ülkemizde gelişen danışma kurulu uygulamaları çok önemli, müspet neticeler ortaya çıkarmıştır. Bu kurulların, dünyada kabul görmüş İslami finans otoriterleriyle uyum içinde çalışması, fikir alışverişinde bulunması Katılım Bankacılığının kamuoyunda güven anlamında ve tanıtımında etkin bir rol oynayacaktır.

Ahmet Avcı

 

IKB: İslam Kalkınma Bankası

AAOIFI: İslami Finansal Kuruluşlar Muhasebe ve Denetim Organizasyonu

IFSB: İslami Finansal Hizmetler Kurulu

Daha Fazla

Katılım Haberleri

Albaraka Türk’ten Doğal Gaz Açıklaması 

Albaraka Türk Katılım Bankası Genel Müdürü Melikşah Utku, Karadeniz'de keşfedilen doğal gaza ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Utku, "Yenileme dönemi gelen doğal gaz anlaşmalarında sahip olduğumuz...

Albaraka’dan “Güvenli Ödeme Sistemi”

Albaraka Türk Katılım Bankası, Türkiye Noterler Birliği ile iş birliği yaparak, ikinci el motorlu kara taşıtı alım-satımında, taşıtın mülkiyeti ile satış tutarının güvenli ve...

Dergiden Son Yazılar

IBOR Geçişi Nasıl Zorluklar Getirebilir?

IBOR’un, (Bankalararası Teklif Edilen Faiz Oranı) 2021 yılı sonunda devre dışı bırakılması planlanıyor. Yeni tip koronavirüs (COVID-19) salgınının küresel etkilerine rağmen LIBOR’u (Londra Bankalararası Para...

Türkiye’de İşletmecilik Öğretimi

Ülkemizdeki işletmecilik öğretim mimarisinin, kısa sürede çıkış yolu olmayacağı bilinciyle yeniden gözden geçirilmesi gerekmektedir. Türkiye’deki işletmecilik öğretimi, 50 yıllık süreyi geride bırakmıştır. İstanbul Üniversitesi İktisat...

Katılım Bankalarında Likidite Riski

Likidite riskinin belirlenmesi, bankaların piyasa risklerine karşı pozisyon almalarında büyük önem taşımaktadır. Dünyada finansal liberalizasyonun hızlandığı 1980’li yıllardan beri bankalar, birçok şirket için önemli bir...

Altın, “Güvenli Liman” mı?

Altın, birkaç yıl daha güvenli liman şeklinde yatırımcıların gözdesi olmaya devam edecek. Altın, ABD’nin para birimi dolara olan güvenin azaldığı dönemlerde parasal varlıkların korunması açısından...

İslami Finans ve Akıllı Sözleşmeler

Blockchain’in sağladığı akıllı sözleşme teknolojisi, birçok sektöre şeffaflık sağlaması nedeniyle İslami finans dünyasında da tercih edilmektedir. Blockchain teknolojisi, dünyada hızla yayılmaktadır. Sözkonusu teknolojinin fayda sağladığı...
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezleri kullanıyoruz. Sitemizi kullanmaya devam etmeniz durumunda, çerez kullanımımıza onay veriyor sayılırsınız.
Onayla
Privacy Policy