10.4 C
İstanbul
Çarşamba, Kasım 25, 2020

Katılım Bankacılığı Bize Neler Getirdi

İlginizi Çekebilir

Arif Ersoy’u Anlamak

Merhum Arif Ersoy Hocamız, insanlık yanarken su taşımayı hiç bırakmadı ve bitaraflardan olmadı. Kaybettiklerimizin kıymetini sonradan anlamak gibi, çıkasıca bir huyumuz var. Hatta maalesef, sadece...

Basra Körfezi’nde Bir İnci: Bahreyn

Petrolün yanı sıra inci üretimiyle de dikkat çeken Bahreyn, Basra Körfezi’nde yer alan bir ada ülkesi… Asya Kıtası, dünyadaki en büyük kara parçası olarak biliniyor....

Çalışan Motivasyonunu Artırma Yolları

Yazı: Cem Eker Pandemi sonrası yeni bir hayata başlarken şirketlerde çalışan motivasyonu nasıl yükseltilir? Yeni tip koronavirüs (COVID-19) salgını, 2020’nin ilk çeyreğinde iyiden iyiye kendini göstermeye...

Medeniyetlerin Buluşma Noktası Sri Lanka

Yazı: Gültuğ Erdöl Muhteşem doğası, dikkat çekici yapıları ve farklı kültürden insanları ile Sri Lanka… Dört tarafı denizlerle çevrili Sri Lanka, büyük ve bereketli nehirleri...

Katılım bankaları, ekonomik sistemin finansal dinamolarıdır

Yazı: Recep Almalı

Bankacılık sektörünün Türk insanıyla tanışması Osmanlı dönemine kadar dayanıyor. Her ne kadar faiz temelli çalışan bankacılıktan başlanılsa da İslam inancına sahip olan bir toplum olmamız dolayısıyla insanlar yeni arayışlara yöneldi. 1984 yılında ÖFK’ların (Özel Finans Kurumları) Türkiye’de faaliyete geçmesiyle birlikte İslami değerleri ön planda tutan finans katılımcıları sektöre eklenmeye başladı. Ekonomik istikrarsızlığın çok yüksek olduğu dönemde Türkiye ile tanışan ÖFK’ların en destek görür yanlarından birisi de kriz dönemlerinde krize karşı dayanıklılığının olmasıydı. Ülkemize yeni gelmiş olan bu sistem elbette belirli zorluklarla karşılaştı. Çünkü banka statüsü kazanamayan ÖFK’lar gerek işlem hacmi gerekse faizsiz finansman ürünleri bakımından kısıtlı çalışıyordu. 2005 yılından sonra ÖFK’ların bankacılık statüsüne gelmesiyle bankacılık sektöründe yeni bir bakış açısı oluştu. Hafızalarda faizli finans sisteminin vazgeçilmez olmadığı yer edinmeye başladı. Özel sektör tarafından başlatılan katılım bankacılığının başarısı gözlendikten sonra kamu katılım bankaları da sektöre giriş yapmış oldu. Katılım bankalarının temel farkı fon toplama, fon kullandırma ve bankacılık hizmetleri alanında faizsizlik prensibine bağlı kalarak finansal hizmet sunmalarıdır. Dolayısıyla bu kurumlar ekonomik sistemin finansal dinamolarıdır.

Faizsiz Modelin Ekonomiye Katkısı Nedir?

Katılım bankacılığının temel amacı, faize karşı tutum sergileyen bireylerin atıl fonlarını ekonomiye katarak ülkenin gelişmesine katkı sağlamaktır. Katılım bankacılığı sisteminin Türkiye’de faaliyet göstermesi ülkenin Müslüman ülkelerle olan bağlantılarının gelişmesine de yol açmıştır. Türkiye’de özellikle Körfez ülkelerindeki paraların katılım bankaları aracılığı ile Türkiye’ye getirilmesi her iki taraf için de fayda sağlamaktadır. Faizsiz finans ve faizsiz ekonomi modeli çalışmaları Türkiye dışında başta Malezya, Endonezya, Suudi Arabistan gibi ülkelerde yapılıyor. Pakistan merkez bankasının faizsiz sistemle çalışmasını da örnek verilebiliriz.

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın (TCMB) da katıldığı birçok Faizsiz finans çalışmaları bulunmaktadır. Gerçek olmayan kayıtsız ve faturasız hiçbir işleme finansman sağlamayan katılım bankaları isleyiş prensipleri ile vergi kaybının da önüne geçmektedir. Katılım bankaları üretim veya mal finansmanı endeksli çalıştığı için direkt reel ekonomiye tesir etmektedir. Bunların yanında hem ülke ekonomisindeki kredi kullanımlarının bir karşılığı olmuş hem de kayıt dışı ekonomiye karşı atılmış somut bir adım olmuştur. Risk ticari hayatın temel yapıtaşlarından biridir. Öyle ki Faizsiz finans alım-satıma dayalı olduğu için yapılan kredi kullandırımlarında veya projelerde başarısızlık meydana gelmesi katılımcılara yansımaktadır. Yapılan girişimler veya fon kullandırımlarından elde edilen gelirler kâr/zarar oranına göre katılımcılara yansımaktadır. Konvansiyonel bankaların kendi sermayelerinden ve topladıklarından elde ettikleri kârlar, sözleşmede anlaşılan faiz oranından bağımsız çalışır. Yani her ne durum olursa olsun vade sonunda belirlenen faiz anapara ile beraber hesap sahibine ödenir. Katılım bankacılığının risk zarar transferine bakıldığında reel bir girişimden pay elde etmek gibidir. Bu yüzden katılım bankacılığı/finansı vade sonu için dağıtım oranı belirleyemez. Bu konuda “katılım” kavramının gerçek bir risk transferi taşıdığını söylemekte fayda var. Konvansiyonel bankaların personel azaltma eğiliminde olduğu günümüzde katılım bankaları yeni şubeler ve yeni istihdamlarla yerini almaktadır. Katılım bankaları yöneticilerinin açıklamış olduğu büyüme hedefi de ülke genelinde istihdam artışına işarettir. Katılım bankalarının ülkemize yaptığı katkıların başında atıl fonların değerlendirilmesi geliyor. Fonlarını faizsizlik prensiplerince değerlendirmek isteyen finans katılımcıları için finans sektörünün kapıları da açılmış oldu. Bunların dışında körfez ülkelerinden Türkiye’ye ciddi bir fon akımı gerçekleştirilmiş ve bunların sonucunda ülke olarak hem rezervlerimiz artmış hem de finansal etkinlik güçlenmiştir. Katılım bankaları, faizsiz finans hizmetlerinin yanı sıra Türkiye’nin kültür ve sanat ortamı için sosyal sorumluluk projelerinde de yer alıyor. Kanserli Çocuklara Umut Vakfı (KAÇUV) ve KIZILAY gibi kurumlarla da zaman zaman çalışan katılım bankaları sahip olduğumuz değerlere sahip çıkma amacıyla bağış ve desteklerle ihtiyaç sahiplerine ulaşıyor. Burada sayamadığımız farklı yönleriyle de güzel adımlar atan katılım bankaları, finans sektöründe kararlı büyümesiyle birlikte tarihi değerlere de sahip çıkarak kültürel faaliyetlerine devam ediyor.

Yeni Bir Kariyer Alanı: Katılım Bankacılığı

Türkiye’de her geçen gün katılım bankacılığına olan ilginin artması eğitim dünyasına da yansıdı. Üniversitelerde İslam ekonomisi/ finansı alanında çalışmalar başladı ve bu alanda dersler açıldı. Böylece üniversitelerde yeni bir kariyer alanı doğmuş oldu. Bu anlamda çalışmalar yapan bazı üniversiteler şu şekilde sıralayabiliriz; Sakarya Üniversitesi bünyesinde olan İSEFAM (İslam Ekonomisi ve Finansı Uygulama ve Araştırma Merkezi), İstanbul Üniversitesi bünyesinde olan İSİFAM (İstanbul Üniversitesi İslam İktisadı ve Finansı Uygulama ve Araştırma Merkezi), İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi bünyesinde olan İSEFAM (Uluslararası İslam Ekonomi ve Finansı Araştırma ve Uygulama Merkezi). Bingöl Üniversitesi ve Karatay Üniversitesi de bu alanlarda çalışmaların yapıldığı diğer üniversitelerdir.

Daha Fazla

Katılım Haberleri

Albaraka Türk’ten Doğal Gaz Açıklaması 

Albaraka Türk Katılım Bankası Genel Müdürü Melikşah Utku, Karadeniz'de keşfedilen doğal gaza ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Utku, "Yenileme dönemi gelen doğal gaz anlaşmalarında sahip olduğumuz...

Albaraka’dan “Güvenli Ödeme Sistemi”

Albaraka Türk Katılım Bankası, Türkiye Noterler Birliği ile iş birliği yaparak, ikinci el motorlu kara taşıtı alım-satımında, taşıtın mülkiyeti ile satış tutarının güvenli ve...

Dergiden Son Yazılar

IBOR Geçişi Nasıl Zorluklar Getirebilir?

IBOR’un, (Bankalararası Teklif Edilen Faiz Oranı) 2021 yılı sonunda devre dışı bırakılması planlanıyor. Yeni tip koronavirüs (COVID-19) salgınının küresel etkilerine rağmen LIBOR’u (Londra Bankalararası Para...

Türkiye’de İşletmecilik Öğretimi

Ülkemizdeki işletmecilik öğretim mimarisinin, kısa sürede çıkış yolu olmayacağı bilinciyle yeniden gözden geçirilmesi gerekmektedir. Türkiye’deki işletmecilik öğretimi, 50 yıllık süreyi geride bırakmıştır. İstanbul Üniversitesi İktisat...

Katılım Bankalarında Likidite Riski

Likidite riskinin belirlenmesi, bankaların piyasa risklerine karşı pozisyon almalarında büyük önem taşımaktadır. Dünyada finansal liberalizasyonun hızlandığı 1980’li yıllardan beri bankalar, birçok şirket için önemli bir...

Altın, “Güvenli Liman” mı?

Altın, birkaç yıl daha güvenli liman şeklinde yatırımcıların gözdesi olmaya devam edecek. Altın, ABD’nin para birimi dolara olan güvenin azaldığı dönemlerde parasal varlıkların korunması açısından...

İslami Finans ve Akıllı Sözleşmeler

Blockchain’in sağladığı akıllı sözleşme teknolojisi, birçok sektöre şeffaflık sağlaması nedeniyle İslami finans dünyasında da tercih edilmektedir. Blockchain teknolojisi, dünyada hızla yayılmaktadır. Sözkonusu teknolojinin fayda sağladığı...
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezleri kullanıyoruz. Sitemizi kullanmaya devam etmeniz durumunda, çerez kullanımımıza onay veriyor sayılırsınız.
Onayla
Privacy Policy