10.7 C
İstanbul
Perşembe, Aralık 3, 2020

İslam Hukuku ve AAOIFI Standartları Açısından Altın

İlginizi Çekebilir

Arif Ersoy’u Anlamak

Merhum Arif Ersoy Hocamız, insanlık yanarken su taşımayı hiç bırakmadı ve bitaraflardan olmadı.Kaybettiklerimizin kıymetini sonradan anlamak gibi, çıkasıca bir huyumuz var. Hatta maalesef, sadece...

Basra Körfezi’nde Bir İnci: Bahreyn

Petrolün yanı sıra inci üretimiyle de dikkat çeken Bahreyn, Basra Körfezi’nde yer alan bir ada ülkesi…Asya Kıtası, dünyadaki en büyük kara parçası olarak biliniyor....

Çalışan Motivasyonunu Artırma Yolları

Yazı: Cem EkerPandemi sonrası yeni bir hayata başlarken şirketlerde çalışan motivasyonu nasıl yükseltilir?Yeni tip koronavirüs (COVID-19) salgını, 2020’nin ilk çeyreğinde iyiden iyiye kendini göstermeye...

Medeniyetlerin Buluşma Noktası Sri Lanka

Yazı: Gültuğ ErdölMuhteşem doğası, dikkat çekici yapıları ve farklı kültürden insanları ile Sri Lanka…Dört tarafı denizlerle çevrili Sri Lanka, büyük ve bereketli nehirleri...

 

İslam hukukunda paranın parayla değişimini konu edinen akit, sarf akdidir.

 

 

SFA İslami Finans Danışmanlık Kurulu Başkanı Mehmet Odabaşı

Altın ve gümüş, klasik fıkhı yaklaşım açısından ziynet, külçe, hurda, takı vs. olup olmadığına bakılmaksızın bütün türleriyle para olarak görülür. Devletler tarafından bastırılan, satın alma gücü olan ve değişim aracı olarak kabul gören varlıklar da para sayılır.

Altın ve gümüş konulu mübadele işlemlerinin faize (ribâ) yol açmaması için Peygamber Efendimiz bazı kurallar getirmiştir. Buna göre altın ve gümüş kendi cinsiyle mübadele edilecekse bedellerin peşin olarak karşılıklı teslim edilmesi ve eşit miktarda olması, değişimin farklı cinsler arasında olması hâlinde sadece bedellerin peşin olarak karşılıklı teslimi şart koşulmuştur. (Müslim, “Müsâķāt”, 75-85). Buna göre AAOIFI Fıkıh Kurulu’nun da kabul ettiği klasik görüşe göre gerçek para sayılan altın ve gümüş ile para hükmünde olan döviz türleri vadeli olarak alınıp satılamaz; işlemlerin peşin olması gerekir. Aynı cins para mübadelesi işlemlerinde peşin şartına ek olarak eşitlik şartı da aranır.

 

“Altın ve gümüş konulu mübadele işlemlerinin faize yol açmaması için Peygamber Efendimiz bazı kurallar getirmiştir”

 

 

Sarf akdiyle ilgili bu genel bilgilerden sonra AAOIFI Fıkıh Kurulu’nun yayınlamış olduğu 57 numaralı altın standardında yer verilen ve İslami finans açısından öncelikli olarak bilinmesi gerektiğini düşündüğümüz hükümleri bazı açıklamalarla şöyle sıralayabiliriz:

1. Para (altın, gümüş ve döviz) ticaretinde bedellerin karşılıklı teslimi fiziken olabileceği gibi (hakiki teslim) banka hesabına geçmek suretiyle veya altını temsil eden bir aracı teslim almak yoluyla hükmen de olabilir (hükmî teslim). Çünkü paranın bu yollarla teslim edilmesi hukuki sonuçları, risk ve değer artışının alıcıya geçmesi, tasarruf imkânı sunması bakımından hakiki teslim gücünde olmaktadır. Bu işlemin temel şartı satılan paranın gerçekten satıcıda bulunması ve karşılığında peşin alınmak suretiyle müşteriye üzerinde tasarruf edebileceği herhangi bir yolla teslim edilmiş olmasıdır.

2. Tarafların belirli bir vadede belirli bir fiyat üzerinden altın alım ve satımı için birbirlerine vaat vermeleri caizdir. Ancak vaat işlemi her iki taraf için de bağlayıcı nitelikte olamaz. Prensip olarak bedellerin vadeli olduğu altın satışı caiz olmamakla birlikte alternatif olarak vaat yöntemine başvurulur. Vaat yoluyla gerçekleştirilen işlemin vadesi geldiğinde taraflar mübadele işlemini yapmaya karar verirlerse, işlemin nakdi uzlaşı yoluyla değil, bedellerin karşılıklı olarak teslim edilmek suretiyle tamamlanması gerekir.

3. Farklı ayarlarda olan altınlar mübadele edilirken, bedellerin karşılıklı teslim edilmesi ve her iki bedelde bulunan saf altın miktarının ağırlık bakımından birbirlerine eşit olması şartları aranır. AAOIFI Fıkıh Kurulu bu kararında klasik fıkhî yaklaşımdan ayrılmış ve bize göre de isabetli bir karar vermiştir. Klasik yaklaşımı esas alarak farklı ayarlardaki altınları birbirinin dengi saymak adil olmadığı gibi aslında Peygamber Efendimizin de ifade buyurduğu misli misline olma şartını da ihlal etmektedir.

4. Altının, mal kullanım hakkı (menfaat) veya hizmet gibi altın, gümüş ve para dışında bir varlık karşılığında peşin veya vadeli olarak satılması caizdir.

5. Sözleşme sırasında, sermaye olarak kullanılacak döviz cinsi karşılığı değerlemesi yapıldıktan sonra altının müşareke, mudarebe ve yatırım vekâleti işlemleri için sermaye olarak kullanılması caizdir.

6. Asli varlığı tüketilmeksizin kendisinden yararlanılması mümkün olan altının kiralanması ve kira ücretinin altın olarak ödenmesi caizdir. Ancak günümüzde bazı kuyumcuların bu hükmü suistimal ettikleri açıktır. Altın, kira adı altında faizli işlemlere konu edilmektedir. Örneğin; düğün, nişan gibi özel günler için ücreti karşılığında takı kiralayıp kullanmak ve kira süresi sonunda iade etmek, altın tüketilmeyip aynı şekilde iade edildiği için caiz iken, altını kira adı altında alıp tüketmek ve belirlenen süre sonunda daha fazlasıyla geri ödemek ya da süre sonunda aynı miktarda altın verip belirli vadelerde fazla tutarda ödeme yapmak faizli borç sayılır.

7. Altınla ilgili fıkhi hükümlerin tamamı gümüş için de geçerlidir.

8. İçeriğindeki varlıkların tamamı altın olan yatırım sertifikaları (sukuk), yatırım fonları ve borsa yatırım fonları altın hükümlerine tabidir.

9. Altın satıcısı bizzat kartı ihraç eden banka olsa bile, altının bedelini bankamatik kartı, kredilendirilemeyen kredi kartı veya kredilendirilebilir kredi kartına alternatif olabilecek fıkhî kurallara uygun bir araçla ödemek caizdir.

Daha Fazla

Katılım Haberleri

Albaraka Türk’ten Doğal Gaz Açıklaması 

Albaraka Türk Katılım Bankası Genel Müdürü Melikşah Utku, Karadeniz'de keşfedilen doğal gaza ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Utku, "Yenileme dönemi gelen doğal gaz anlaşmalarında sahip olduğumuz...

Albaraka’dan “Güvenli Ödeme Sistemi”

Albaraka Türk Katılım Bankası, Türkiye Noterler Birliği ile iş birliği yaparak, ikinci el motorlu kara taşıtı alım-satımında, taşıtın mülkiyeti ile satış tutarının güvenli ve...

Dergiden Son Yazılar

IBOR Geçişi Nasıl Zorluklar Getirebilir?

IBOR’un, (Bankalararası Teklif Edilen Faiz Oranı) 2021 yılı sonunda devre dışı bırakılması planlanıyor.Yeni tip koronavirüs (COVID-19) salgınının küresel etkilerine rağmen LIBOR’u (Londra Bankalararası Para...

Türkiye’de İşletmecilik Öğretimi

Ülkemizdeki işletmecilik öğretim mimarisinin, kısa sürede çıkış yolu olmayacağı bilinciyle yeniden gözden geçirilmesi gerekmektedir.Türkiye’deki işletmecilik öğretimi, 50 yıllık süreyi geride bırakmıştır. İstanbul Üniversitesi İktisat...

Katılım Bankalarında Likidite Riski

Likidite riskinin belirlenmesi, bankaların piyasa risklerine karşı pozisyon almalarında büyük önem taşımaktadır.Dünyada finansal liberalizasyonun hızlandığı 1980’li yıllardan beri bankalar, birçok şirket için önemli bir...

Altın, “Güvenli Liman” mı?

Altın, birkaç yıl daha güvenli liman şeklinde yatırımcıların gözdesi olmaya devam edecek.Altın, ABD’nin para birimi dolara olan güvenin azaldığı dönemlerde parasal varlıkların korunması açısından...

İslami Finans ve Akıllı Sözleşmeler

Blockchain’in sağladığı akıllı sözleşme teknolojisi, birçok sektöre şeffaflık sağlaması nedeniyle İslami finans dünyasında da tercih edilmektedir.Blockchain teknolojisi, dünyada hızla yayılmaktadır. Sözkonusu teknolojinin fayda sağladığı...
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezleri kullanıyoruz. Sitemizi kullanmaya devam etmeniz durumunda, çerez kullanımımıza onay veriyor sayılırsınız.
Onayla
Privacy Policy