14.3 C
İstanbul
Cumartesi, Kasım 28, 2020

Belirsizlik ve Bankaların Kredi Büyümesi

İlginizi Çekebilir

Arif Ersoy’u Anlamak

Merhum Arif Ersoy Hocamız, insanlık yanarken su taşımayı hiç bırakmadı ve bitaraflardan olmadı. Kaybettiklerimizin kıymetini sonradan anlamak gibi, çıkasıca bir huyumuz var. Hatta maalesef, sadece...

Basra Körfezi’nde Bir İnci: Bahreyn

Petrolün yanı sıra inci üretimiyle de dikkat çeken Bahreyn, Basra Körfezi’nde yer alan bir ada ülkesi… Asya Kıtası, dünyadaki en büyük kara parçası olarak biliniyor....

Çalışan Motivasyonunu Artırma Yolları

Yazı: Cem Eker Pandemi sonrası yeni bir hayata başlarken şirketlerde çalışan motivasyonu nasıl yükseltilir? Yeni tip koronavirüs (COVID-19) salgını, 2020’nin ilk çeyreğinde iyiden iyiye kendini göstermeye...

Medeniyetlerin Buluşma Noktası Sri Lanka

Yazı: Gültuğ Erdöl Muhteşem doğası, dikkat çekici yapıları ve farklı kültürden insanları ile Sri Lanka… Dört tarafı denizlerle çevrili Sri Lanka, büyük ve bereketli nehirleri...

Bankaların kredi büyümesi çeşitli mikro ve makro faktörlerden etkilenmektedir. Söz konusu makro faktörlerden biri de belirsizlik olarak karşımıza çıkmaktadır. Ekonomilerde belirsizliğin artmasının veya azalmasının birçok nedeni bulunmakla birlikte; belirsizliğin çeşitli şekillerde ölçülebildiğini görmekteyiz. Bugün, belirsizliği ölçen endekslerden biri olan “Ekonomik Politika Belirsizlik Endeksini” ve bu endeksin bankaların kredi büyümesi üzerindeki etkisini ele alacağız.

Ekonomik politika belirsizlik endeksi

Belirsizliğin banka kredileri üzerindeki etkisine gelmeden, girişte bahsettiğimiz belirsizlik endeksinden ve bu endeksin metodolojisinden kısaca bahsedelim. İlk olarak 12 büyük ülkeyi kapsayan endekse sonraki yıllarda yeni ülkeler dâhil edilmiştir. Söz konusu endeks, en büyük gazetelerde ekonomik politika belirsizliklerine yer verilen yazıların taranmasından elde edilen verilerle oluşturulmuştur (Baker S. R. vd., 2016). Elde edilen verilerin işlenmesi ve analiz edilmesi sonucunda ise ülkelerin aylık belirsizlik endeksleri hesaplanmaktadır.

Ekonomik politika belirsizlik endeksinin global versiyonu örnek olarak aşağıda verilmiştir. Grafikte de görülmekte olduğu gibi özellikle 2016-2020 yılları arasında hızla yükselen endeks, 2020 yılında pandemi sürecinin de etkisiyle en yüksek seviyesine ulaşmıştır.

Kaynak: https://www.policyuncertainty.com

Belirsizliğin kredi büyümesine etkisi

Belirsizlik endeksinin hesaplama yöntemini aktardık. Şimdi ise, bu endeks kullanılarak belirsizliğin kredi büyümesi üzerindeki etkisini konu alan çalışmalara bakalım.

China Journal of Accounting Research dergisinde, 2017 yılında yayımlanan bir çalışmada, ekonomi politikaları belirsizlik endeksinin Çin’deki ticari bankaların kredi büyümesi üzerinde negatif bir etki oluşturduğu bulunmuştur (Chi Q. & Li W., 2017). Journal of Financial Stability dergisinde 2016 yılında yayımlanan başka bir makalede de bu kez ABD ekonomisi için benzer sonuçlara ulaşılmıştır. Çalışmaya göre, ABD ekonomisinde, belirsizliğin arttığı dönemlerde, bankaların kredi arzının azaldığı tespit edilmiştir. Diğer yandan çalışmanın ilgi çekici sonuçlarından biri ise belirsizliğin kredi büyümesi üzerindeki etkisinin sermaye yapısı daha güçlü bankalarda daha az olmasıdır (Bordo M. D. vd., 2016). Bir başka deyişle, güçlü sermaye yapısına sahip bankalar, belirsizlik dönemlerinde de kredi kanallarını açık tutmaya daha yatkın olmaktadır. Bu sonuçlar; bankaların sermaye yapılarının güçlü ve sermaye oranlarının yüksek olduğu ekonomilerde, belirsizliğin kredi arzı üzerindeki etkisinin sınırlı kalabileceğini göstermektedir.

Katılım bankaları & konvansiyonel bankalar

Tüm bankaları konu alan çalışmalara ek olarak literatürde, belirsizliğin katılım bankaları ve konvansiyonel bankalar üzerindeki etkisini ayrı ayrı inceleyen çalışmalar da olduğunu görüyoruz. Bu çalışmalardan biri Finance Research Letters dergisinde yayımlanmış (Bilgin M. H. vd., 2020) ve çalışmada, 12 ülkeden 58 katılım bankası ve 358 konvansiyonel banka incelenmiştir. Sonuçlar, katılım bankaları ve konvansiyonel bankalardaki kredi büyümesinin belirsizlikten farklı etkilendiğini göstermektedir:

  • Ekonomik politika belirsizliği, konvansiyonel bankaların kredi büyümesini önemli ölçüde azaltmaktadır.
  • Ekonomik politika belirsizliği, konvansiyonel bankaların aksine, katılım bankalarının kredi büyümesi üzerinde kayda değer bir etki oluşturmamaktadır. Katılım bankalarının varlığa dayalı finansal ürünler sunması, risk paylaşımını esas alan yapısı ve bilançolarında türev ürünler bulundurmamaları; bu bankaları belirsizlik dönemlerinde pozitif olarak ayrıştırmaktadır.

Son Söz

  • Ekonomik Politika Belirsizliğinin arttığı dönemlerde bankaların kredi büyümesi yavaşlamaktadır.
  • Bankaların sermaye yapısı güçlendikçe, belirsizliğin bu bankaların kredi büyümesi üzerindeki etkisi sınırlı kalmaktadır.
  • Belirsizlik, konvansiyonel bankaların kredi büyümesi üzerinde negatif etki oluştururken; katılım bankalarının kredi büyümesi belirsizlikten etkilenmemektedir.
  • Politika yapıcılar ve düzenleyici kuruluşlar, bahse konu çalışmaların sonuçlarından faydalanabilirler. Özellikle belirsizliğin arttığı dönemlerde, kredi arzının devam etmesini sağlayan veya kredi arzında önemli ölçüde azalmayı önleyici politikalar oluşturabilirler.
Yusuf Kenan YILMAZ
Stratejik Proje Yöneticisi
Kuveyt Türk Katılım Bankası

 

 

Kaynaklar:

  1. Baker, S.R., Bloom, N., Davis, S.J., 2016. Measuring economic policy uncertainty. Q. J. Econ. 131 (4), 1593–1636.
  2. Bordo, M.D., Duca, J.V., Koch, C., 2016. Economic policy uncertainty and the credit channel: aggregate and bank level U.S. evidence over several decades. J. Financ. Stab. 26, 90–106.
  3. Chi, Q., Li, W., 2017. Economic policy uncertainty, credit risks and banks’ lending decisions: evidence from Chinese commercial banks. China J. Account. Res. 10 (1), 33–50.
  4. Mehmet Huseyin Bilgin, et al., Finance Research Letters, https://doi.org/10.1016/j.frl.2020.101563

 

Daha Fazla

Katılım Haberleri

Albaraka Türk’ten Doğal Gaz Açıklaması 

Albaraka Türk Katılım Bankası Genel Müdürü Melikşah Utku, Karadeniz'de keşfedilen doğal gaza ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Utku, "Yenileme dönemi gelen doğal gaz anlaşmalarında sahip olduğumuz...

Albaraka’dan “Güvenli Ödeme Sistemi”

Albaraka Türk Katılım Bankası, Türkiye Noterler Birliği ile iş birliği yaparak, ikinci el motorlu kara taşıtı alım-satımında, taşıtın mülkiyeti ile satış tutarının güvenli ve...

Dergiden Son Yazılar

IBOR Geçişi Nasıl Zorluklar Getirebilir?

IBOR’un, (Bankalararası Teklif Edilen Faiz Oranı) 2021 yılı sonunda devre dışı bırakılması planlanıyor. Yeni tip koronavirüs (COVID-19) salgınının küresel etkilerine rağmen LIBOR’u (Londra Bankalararası Para...

Türkiye’de İşletmecilik Öğretimi

Ülkemizdeki işletmecilik öğretim mimarisinin, kısa sürede çıkış yolu olmayacağı bilinciyle yeniden gözden geçirilmesi gerekmektedir. Türkiye’deki işletmecilik öğretimi, 50 yıllık süreyi geride bırakmıştır. İstanbul Üniversitesi İktisat...

Katılım Bankalarında Likidite Riski

Likidite riskinin belirlenmesi, bankaların piyasa risklerine karşı pozisyon almalarında büyük önem taşımaktadır. Dünyada finansal liberalizasyonun hızlandığı 1980’li yıllardan beri bankalar, birçok şirket için önemli bir...

Altın, “Güvenli Liman” mı?

Altın, birkaç yıl daha güvenli liman şeklinde yatırımcıların gözdesi olmaya devam edecek. Altın, ABD’nin para birimi dolara olan güvenin azaldığı dönemlerde parasal varlıkların korunması açısından...

İslami Finans ve Akıllı Sözleşmeler

Blockchain’in sağladığı akıllı sözleşme teknolojisi, birçok sektöre şeffaflık sağlaması nedeniyle İslami finans dünyasında da tercih edilmektedir. Blockchain teknolojisi, dünyada hızla yayılmaktadır. Sözkonusu teknolojinin fayda sağladığı...
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezleri kullanıyoruz. Sitemizi kullanmaya devam etmeniz durumunda, çerez kullanımımıza onay veriyor sayılırsınız.
Onayla
Privacy Policy