6.9 C
İstanbul
Pazar, Kasım 29, 2020

Asya’da Tarihî Bir Miras: Semerkant

İlginizi Çekebilir

Arif Ersoy’u Anlamak

Merhum Arif Ersoy Hocamız, insanlık yanarken su taşımayı hiç bırakmadı ve bitaraflardan olmadı. Kaybettiklerimizin kıymetini sonradan anlamak gibi, çıkasıca bir huyumuz var. Hatta maalesef, sadece...

Basra Körfezi’nde Bir İnci: Bahreyn

Petrolün yanı sıra inci üretimiyle de dikkat çeken Bahreyn, Basra Körfezi’nde yer alan bir ada ülkesi… Asya Kıtası, dünyadaki en büyük kara parçası olarak biliniyor....

Çalışan Motivasyonunu Artırma Yolları

Yazı: Cem Eker Pandemi sonrası yeni bir hayata başlarken şirketlerde çalışan motivasyonu nasıl yükseltilir? Yeni tip koronavirüs (COVID-19) salgını, 2020’nin ilk çeyreğinde iyiden iyiye kendini göstermeye...

Medeniyetlerin Buluşma Noktası Sri Lanka

Yazı: Gültuğ Erdöl Muhteşem doğası, dikkat çekici yapıları ve farklı kültürden insanları ile Sri Lanka… Dört tarafı denizlerle çevrili Sri Lanka, büyük ve bereketli nehirleri...

Tarihî İpek Yolu güzergâhında bulunması hasebiyle önemli bir konumda yer alan Semerkant, bilim ve sanata yıllarca ev sahipliği yaptı

Günümüzde Özbekistan sınırları içerisinde yer alan ve ülkenin en eski şehirlerinden biri olan Semerkant, yapılan arkeolojik kazılardan çıkan sonuçlara göre yaklaşık 2 bin 700 yıllık bir geçmişe sahip. Böylesine köklü bir mazisi olan bu kadim kent, doğal olarak farklı dönemlerde birçok devletin egemenliği altında varlığını devam ettirdi. Tarihî İpek Yolu üzerindeki Çin-Akdeniz hattı gibi kritik bir noktada yer alması ise Semerkant’ın önemini sürekli taze tuttu. Kentin bu stratejik konumu; Persler, Yunanlar, Çinliler, Araplar, Moğollar ve Türkler gibi milletlerin de dikkatini çekti ve böylece Semerkant, birçok medeniyete ev sahipliği yaptı. Öyle ki Büyük Timur İmparatorluğu’nun kurucusu Emir Timur, Semerkant’ı ele geçirdiğinde şehri başkent ilan ederek kente ne kadar değer verdiğini tüm dünyaya gösterdi. Timur, şehrin yeniden inşa edilmesi ve bir cazibe merkezi olması için dünyanın dört bir yanından bilim insanları, mimarlar ve sanatkârlar getirerek kenti yepyeni bir görünüme kavuşturdu. Timur’un torunu olan ünlü matematikçi Mirza Uluğ Bey ise Semerkant’ı dünyanın bilim merkezi konumuna taşıdı.

“TÜRKLERİN ATA YURDU”

“Türklerin ata yurdu” olarak da nitelendirilen Semerkant şehrinin ismi, Yunan kaynaklarında “Maranka” olarak geçerken Soğdça dilinde ise taş/kaya kent anlamına geliyor. Kent, yüzyıllardır süregelen tarihî dokusu sayesinde ziyaretçilerine masal tadında bir deneyim sunuyor. Bir açık hava müzesi olan bu şehir, insanlığa birçok değerli miras bıraktığından mütevellit UNESCO (Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü) Kültürel Miras Listesi’ne dâhil edildi. 4. yüzyılda şehre bir ziyaret gerçekleştiren ünlü gezgin İbn Battuta’nın, Semerkant’ı dünyanın en güzel kentlerinden biri olarak nitelendirdiği de rivayet edilenler arasında.

KENTİN KALBİ REGİSTAN MEYDANI

Kentin kalbi olarak adlandırılan ve Farsçada “kumlu yer” anlamına gelen Registan Meydanı, Semerkant’a gelen ziyaretçilerin uğradığı ilk lokasyon olarak dikkat çekiyor. Meydanın çevresinde Uluğ Bey Medresesi’nin ön plana çıktığı üç adet medrese konuşlanıyor. Diğer medreseler ise Yaldızlı Medrese ve Kaplanlı Medrese olarak sıralanıyor. Görülmeye değer ihtişamlı duvar süslemelerine sahip olan medreselerin kapılarında elle yazılmış ayet ve sureler bulunuyor.

MAVİ KUBBESİYLE DİKKAT ÇEKEN GUR EMİR TÜRBESİ

Gur Emir Türbesi, ilk etapta Timur’un torunu Muhammed Sultan Mirza için inşa edildi. Sonrasında bu türbeye Timur da gömülünce, türbenin adı Gur Emir Türbesi olarak kaldı. Semerkant’ta mutlaka görülmesi gereken yerler arasında olan türbede, Timur ve torununun yanı sıra Timur’un oğulları ve hocasının kabirleriyle birlikte medrese ve cami de yer alıyor. Türbedeki işlenmiş tuğlalar ve mozaik çalışmalar ise dikkat çekecek cinsten.

TİMUR DÖNEMİNİN İHTİŞAMLI YAPISI BİBİ HANIM CAMİİ


Semerkant’ın Timur döneminde yeniden yapılandırıldığı konusuna yazımızın başında değinmiştik. Orta Asya’nın en önemli mimari yapıları arasında bulunan Bibi Hanım Camii de bu yeniden yapılanma sürecinin eserlerinden biri olarak ön plana çıkıyor. Adını Timur’un karısından alan ve 1399-1405 yılları arasında yapımı tamamlanan camide büyük kemerli bir giriş yer alıyor. Daha içeride ise mermer bir ikinci kapı bulunuyor. Bahse konu caminin devasa avlusu da görenleri âdeta büyülüyor.

ASTRONOMİNİN MERKEZİ SEMERKANT RASATHANESİ

Semerkant’ın bilim merkezi olması, kentte bir rasathane kurulmasını da beraberinde getirdi. Timur’un torunu Uluğ Bey tarafından inşa ettirilen Semerkant Rasathanesi, o dönemde fen bilimlerinde, özellikle astronomi ve matematik alanlarında gelinen seviyeyi gözler önüne seriyor. Sözkonusu alanlardaki merakıyla bilinen Uluğ Bey, buradaki rasathanede ayın ve yıldızların hareketlerini gözlemleyerek önemli çalışmalara imza attı. Uluğ Bey’in yanı sıra dönemin en önemli astronomları olan Bursalı Kadızade Rumi, Gıyaseddin Cemşid ve Ali Kuşçu’yu da Semerkant Rasathanesi’nde çalışmalar yapan bilim insanları arasında sayabiliriz.

ŞAH-İ ZİNDE MEZARLIĞI’NIN MANEVİ DEĞERİ BÜYÜK

Şehre varıldığında görülmesi gereken bir diğer yapı da Şah-i Zinde Mezarlığı. Mezarlıkta, Emevilerin Horasan Valisi Said bin Osman’ın Semerkant’a yaptığı seferdeki kuşatma sırasında şehit düşen Hz. Muhammed’in (S.A.V.) amcası Abbas bin Adbülmuttalip’in oğlu Kusam’ın da mezarının olduğu rivayetler arasında. İslamiyet’te şehit olanların ölmediğini belirten ayetlerden de yola çıkıldığı üzere, Kusam bin Abbas’a “Şah-i Zinde” yani yaşayan şah denildiği ve mezarlığının isminin de buradan geldiği söyleniyor.

Daha Fazla

Katılım Haberleri

Albaraka Türk’ten Doğal Gaz Açıklaması 

Albaraka Türk Katılım Bankası Genel Müdürü Melikşah Utku, Karadeniz'de keşfedilen doğal gaza ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Utku, "Yenileme dönemi gelen doğal gaz anlaşmalarında sahip olduğumuz...

Albaraka’dan “Güvenli Ödeme Sistemi”

Albaraka Türk Katılım Bankası, Türkiye Noterler Birliği ile iş birliği yaparak, ikinci el motorlu kara taşıtı alım-satımında, taşıtın mülkiyeti ile satış tutarının güvenli ve...

Dergiden Son Yazılar

IBOR Geçişi Nasıl Zorluklar Getirebilir?

IBOR’un, (Bankalararası Teklif Edilen Faiz Oranı) 2021 yılı sonunda devre dışı bırakılması planlanıyor. Yeni tip koronavirüs (COVID-19) salgınının küresel etkilerine rağmen LIBOR’u (Londra Bankalararası Para...

Türkiye’de İşletmecilik Öğretimi

Ülkemizdeki işletmecilik öğretim mimarisinin, kısa sürede çıkış yolu olmayacağı bilinciyle yeniden gözden geçirilmesi gerekmektedir. Türkiye’deki işletmecilik öğretimi, 50 yıllık süreyi geride bırakmıştır. İstanbul Üniversitesi İktisat...

Katılım Bankalarında Likidite Riski

Likidite riskinin belirlenmesi, bankaların piyasa risklerine karşı pozisyon almalarında büyük önem taşımaktadır. Dünyada finansal liberalizasyonun hızlandığı 1980’li yıllardan beri bankalar, birçok şirket için önemli bir...

Altın, “Güvenli Liman” mı?

Altın, birkaç yıl daha güvenli liman şeklinde yatırımcıların gözdesi olmaya devam edecek. Altın, ABD’nin para birimi dolara olan güvenin azaldığı dönemlerde parasal varlıkların korunması açısından...

İslami Finans ve Akıllı Sözleşmeler

Blockchain’in sağladığı akıllı sözleşme teknolojisi, birçok sektöre şeffaflık sağlaması nedeniyle İslami finans dünyasında da tercih edilmektedir. Blockchain teknolojisi, dünyada hızla yayılmaktadır. Sözkonusu teknolojinin fayda sağladığı...
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezleri kullanıyoruz. Sitemizi kullanmaya devam etmeniz durumunda, çerez kullanımımıza onay veriyor sayılırsınız.
Onayla
Privacy Policy